Zamek w Spytkowicach

Duży, trzyskrzydłowy zamek w Spytkowicach nie jest dostępny dla ruchu turystycznego, warto jednak tutaj przyjechać, wejść za bramę i obejść budowlę dookoła. Aby trafić do zamku należy kierować się na Urząd Gminy w Spytkowicach. Zamek zobaczymy kilkaset metrów dalej, tuż za mostem kolejowym.

Początki budowli sięgają XVI wieku, gdy powstał tu – w miejsce wcześniejszego drewnianego dworu obronnego – murowany zameczek w stylu gotycko-renesansowym. Sto lat później, około roku 1630 starosta lelowski Mikołaj Szyszkowski przystąpił do przebudowy zamku. W jej wyniku nie zachowały się żadne widoczne ślady pierwotnego założenia. Zamek został przekształcony w piętrową, trójskrzydłową budowlę otaczającą arkadowy dziedziniec z dwoma kwadratowymi basztami od frontu, noszącą cechy wczesnobarokowej rezydencji.
Niestety obiekt został zniszczony podczas II wojny światowej. Remont budowli trwał, z wieloma przerwami, od połowy XX wiek do końca lat dziewięćdziesiątych.
Warownia posiada trzy skrzydła otaczające arkadowy dziedziniec zakończony z czwartej strony niskim murem. W dwóch narożnikach od frontu stoją kwadratowe wieże.
We wnętrzach zamku można zobaczyć elementy wszystkich epok w dziejach zamku. Zachowały się m.in. wspaniałe, kamienne portale: od późnogotyckiego w południowo-wschodnim narożniku zamku, poprzez renesansowe aż do barokowych z herbem Ostoja. Niestety nie można ich obejrzeć, gdyż obiekt nie jest dostępny dla ruchu turystycznego. Przez dwa wiele lat mieścił się tutaj oddział krakowskiego Archiwum Państwowego. Dwa lata temu obiekt trafił pod opiekę Muzeum Narodowego w Krakowie. W przyszłości mają tu powstać sale wystawiennicze.