Mucharz i Zator najwyżej w Rankingu Gmin

3 grudnia odbyła się uroczysta gala Rankingu Gmin Małopolski 2025, organizowanego od 2010 roku przez Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej im. Jerzego Regulskiego – Małopolski Instytut Samorządu Terytorialnego i Administracji we współpracy z Głównym Urzędem Statystycznym oraz Urzędem Statystycznym w Krakowie. Jak na tle innych gmin Małopolski wypadły samorządy z naszego regionu?

Czym jest ranking?

Celem Rankingu jest identyfikacja i promowanie gmin wyróżniających się pod względem zrównoważonego rozwoju oraz jakości życia mieszkańców, a także wzmacnianie kultury dobrego, odpowiedzialnego zarządzania lokalnego. Wyniki oparte są na wskaźniku uwzględniającym 25 mierników opisujących kluczowe obszary funkcjonowania gmin, m.in. finanse, demografię, przedsiębiorczość, edukację, infrastrukturę publiczną i działania środowiskowe. Uwzględniane są także dane z Systemu Monitorowania Usług Publicznych (SMUP).
Co ważne, wszystkie wykorzystane dane są ogólnodostępne, a za wyliczenia, odpowiada specjalny zespół z Urzędu Statystycznego w Krakowie.

Najlepsze gminy w województwie i regionie

Zwycięzcami Rankingu Gmin Małopolski nie zawsze są największe i najbogatsze gminy, z oceny wyłączone są zresztą miasta na prawach powiatu, czyli Kraków, Tarnów i Nowy Sącz. Często liderami zostają samorządy średniej wielkości, które wytrwale pracują nad stabilnym rozwojem: różnicują inwestycje, rozwijają usługi publiczne, a jednocześnie dbają o równowagę budżetu. Tak było i w tym roku. Trzy pierwsze miejsca zajęły: Wielka Wieś (powiat krakowski, Niepołomice (powiat wielicki) i Michałowice (powiat krakowski).
Spośród gmin powiatów oświęcimskiego i wadowickiego najwyżej w rankingu znalazł się Mucharz. Gmina ta została najlepiej oceniona wśród wszystkich gmin wiejskich w Małopolsce, zajęła też 12. miejsce w rankingu ogólnym. Tuż za Mucharzem znalazł się Zator, który zajął 13. miejsce w rankingu wojewódzkim. Stolica Doliny Karpia zajęła także drugie miejsce w rankingu gmin miejsko-wiejskich (za Muszyną). Bardzo dobrze oceniona została Polanka Wielka, która zajęła 17. miejsce w rankingu ogólnym i 3. w kategorii gmin wiejskich. Na kolejnych miejscach znalazły się Wieprz (30 ogólnie i 10. wśród gmin wiejskich), Brzeźnica (35. ogólnie i 13. wśród gmin wiejskich) oraz Miasto Oświęcim (39. ogólnie i 8. wśród gmin miejskich).

Ciekawe wskaźniki

Warto zwrócić także uwagę na wyniki naszych gmin w rankingach poszczególnych wskaźników składających się na ocenę ogólną.
Wadowice zwyciężyły, wspólnie z 4 innymi samorządami, wśród gmin o najmniejszym zadłużeniu. Wskaźnik zadłużenia budżetu wynosi w mieście nad Skawą… 0! W klasyfikacji tej dobrze wypadła także gmina Wieprz, która zajęła 7. miejsce.
Z kolei Polanka Wielka osiągnęła najlepszy w całym województwie średni wynik egzaminu ósmoklasisty z matematyki (aż 80, 44).
Inną klasyfikacją, którą wygrała gmina z naszego regionu jest udział odpadów zebranych selektywnie w całości zebranych odpadów. Najwyższy współczynnik uzyskał Mucharz (72,19), a na 4. miejscu uplasowała się także gmina Stryszów.
Wreszcie w klasyfikacji gmin z najwyższym współczynnikiem długości dróg rowerowych na 100 km² powierzchni gminy wygrał Oświęcim.
Nasze gminy wysoko znalazły się także w zestawieniu samorządowych wydatków na kulturę. Zator zajął w tej klasyfikację drugie miejsce, Brzeszcze były 4., Oświęcim – 5., a Chełmek – 6. Oświęcim ma jedne z najwyższych dochodów własnych na 1. mieszkańca (3 miejsce), a Przeciszów wyróżnił się wysokim udziałem nakładów na szkolenia pracowników urzędu (2 miejsce).

Jarosław Zięba